• 05 MAR 15
    • 0
    Ciekawostki

    Ciekawostki

    HISTORIA PROTEZOWANIA NARZĄDU SŁUCHU

    Upośledzenie słuchu jest często niewyleczalną chorobą, która trapi społeczeństwa praktycznie od zarania ludzkości. Stąd też od dawien dawna szukano sposobów na zaradzenie sobie z tym problemem.

    Najstarszym i najpopularniejszym chyba do dziś systemem wspomagającym słyszenie jest tzw. muszla. Poprzez przyłożenie zwiniętej ręki za ucho starano sobie poprawić komfort słyszenia. Dłoń ustawiona za uchem stanowiła jakby powiększenie małżowiny usznej. Był to najprostszy sposób kumulacji dźwięku, jego skupienia i wzmocnienia. Pomimo wielu wad – dla dźwięków padających z przodu w paśmie powyżej 1 kHz dłoń była przeszkodą, natomiast dla dźwięków dochodzących z tyłu, tworzyła „cień akustyczny” – stanowiła ona jedyny w poprzednich stuleciach „naturalny aparat słuchowy”. Pojawiły się również pierwsze wachlarze słuchowe, będące technicznym powiększeniem małżowiny usznej.

    System ten okazał się na tyle nieskuteczny, że zmuszał do poszukiwań lepszych rozwiązań – urządzeń, które choć w części mogłyby zrekompensować ubytek słuchu.

    W przeszłości funkcję takich aparatów słuchowych pełniły specjalne trąbki (tuby) wkładane do uszu, które dzięki rozszerzeniu u wlotu mogły skupiać fale dźwiękowe i poprawiać nieznacznie komfort słyszenia. Pierwsze urządzenia pojawiły się w XVI wieku. Pierwotnie były one zwykłymi rogami zwierząt. W późniejszym czasie wykonywano je z drewna, srebra a także z plastiku. Do ich produkcji wykorzystywano również pancerz żółwia.

    Historia słuchu

    Rys. Trąbka

    W XVII wieku powstały pierwsze wężyki słuchowe wykorzystujące przewodnictwo dźwięków. Były one stale doskonalone. Powstały urządzenia dla pań (umieszczane na głowie za pomocą pałąków), panów (ukrywane w brodach, bokobrodach lub głowicach laski). Powstały aparaty podłączane do wielu wężyków słuchowych, aby ułatwić naukę w szkole dla niesłyszących. Zbudowano nawet tron akustyczny, który jak na tamte czasy był prawdziwym i bardzo kosztownym dziełem sztuki.

    Przez wiele stuleci, do czasu wykorzystania energii elektrycznej (aż do XIX w.), tuby słuchowe były jedynym urządzeniem poprawiającym życie niedosłyszącym. Wiele z nich było wymyślnej konstrukcji. Niektóre z nich rozciągały się podobnie jak teleskop, inne połączone były z przewodem słuchowym. Miały jednak wiele wad, również wpływających na zdrowie – ich końce wkładano dość głęboko do małżowiny usznej, co wywoływało liczne stany zapalne. Oczywiście tak jak w przypadku wężyków słuchowych, były one ciągle polepszane i udoskonalane.

    Pierwszy aparat słuchowy w historii

    Pierwszy „stołowy” model aparatu słuchowego z ok. 1914 roku. Tuba o średnicy 12 cm

    Anatomowie, fizjolodzy, naukowcy (wśród nich Leonardo da Vinci) ciągle dążyli do poznania budowy ucha, funkcjonowania tego narządu zmysłu oraz udoskonalenia istniejących już aparatów. Dokonano prób przeniesienia zasad optyki do akustyki. Zbudowano „soczewki akustyczne” zbierające dźwięki na większej powierzchni, skupiające się w „ogniskowej” i doprowadzane do błony bębenkowej. W wieku XIX zaczęto wykorzystywać znane z lat wcześniejszych przewodnictwo kostne. Powstało pierwsze urządzenie o nazwie dentafon. Małe, okrągłe naczynie wyposażono w membranę. Membranę połączono drutem owiniętym materiałem z kawałkiem drewna. Dźwięki wibrujące w naczyniu były przez membranę przenoszone na drut, dalej przez drewniany klocek na zęby, a stamtąd przez kość trafiały do ucha środkowego. Dla osób, które skutecznie chciały ukryć swoją wadę, zbudowano, opierając się na tych zasadach, fajki słuchowe.

    Historia acousticon

    Acousticon model 30. Produkowany w latach 1933-1935.

    Wyposażony w słuchawkę kostną na rączce

    Wynalazki Johanna Philipsa Reis’a (mikrofon – 1861 r.) oraz Grahama Bella (telefon – 1876 r.) spowodowały przełom w rozwoju techniki wspomagania słuchu. Stanowiły one podwaliny znanych nam dzisiaj aparatów słuchowych. Nastąpił lawinowy rozwój technologiczny tych urządzeń. Pierwszy elektryczny aparat słuchowy wykorzystujący mikrofon i głośnik powstał w 1892 r. (Alonzo E. Miltimore). W 1903 roku powstały aparaty słuchowe bazujące na mikrofonach węglowych (Deutsche Akustyk i Siemens). Aparaty te zasilane były 3 lub 6-cio voltową baterią. Miały jednak zbyt niską moc, kompensowały tylko średni ubytek słuchu.

    historia-elektryczny-aparat-sluchowy

    Elektryczny aparat słuchowy z 1920 roku zasilany 3- i 6-cio voltowymi bateriami.

    Reklamowany wówczas jako bardzo twarzowy

    W 1920 roku firma Myers & Sons wyprodukowała aparat słuchowy wykorzystujący lampy próżniowe. Był on jednak bardzo ciężki (72 kg)
    i mógł być wykorzystywany jedynie stacjonarnie.

    aparat-prozniowy

    Pierwszy próżniowy aparat słuchowy
    o rozmiarach 18,4 x 10 x 18,3 cm. wykonany w 1921 roku

    W następnych latach wysiłki wynalazców koncentrowały się na stałej poprawie jakości aparatów i zmniejszaniu ich gabarytów.

    Pierwszym protoplastą obecnych wewnątrzusznych aparatów był Hans Sieger, który w 1904 opatentował pierwszy, całkowicie schowany w uchu, tzw. „nabój słuchowy”. Sporządzony był on z kauczuku. Niestety brak jest danych o skuteczności jego stosowania.

    W 1914 r. firma Siemens i Halske wprowadziła na rynek aparat wewnątrzuszny, będący bezpośrednim poprzednikiem dzisiejszych. Pod względem zewnętrznej formy nie różnił on się wiele od znanych nam dzisiaj aparatów. Kolosalne zmiany nastąpiły pod względem jego możliwości.

    Rok 1933 przyniósł pierwszy przenośny (w walizce) aparat słuchowy zbudowany przez Marconiego. Charakteryzował się on już poprawną dynamiką
    i dość dużą jakością dźwięku.

    Kolejne lata to dynamiczny rozwój i miniaturyzacja aparatów słuchowych. Rok 1935 Edwin Stevens konstruuje aparat zasilany lampami elektronicznymi, które charakteryzowały się mniejszymi rozmiarami. W latach 40 ubiegłego wieku w Stanach Zjednoczonych następuje dalsza miniaturyzacja lamp elektronicznych. W jednym małym pudełku umieszczono baterie zasilające anodę i katodę, mikrofon i wzmacniacz, dzięki czemu aparat ten mieścił się w kieszeni. Od 1950 roku zaczęto wytwarzać aparaty, wykorzystując mikrofony piezoelektryczne, co pozwoliło na dalsze zmniejszenie ich wielkości.

    Po zbudowaniu w 1948 roku pierwszego tranzystora (J. Bardeen, W. Brattain), nastąpił gwałtowny rozwój miniaturyzacji. Zaczęto używać mikrofonów elektromagnetycznych i zbudowanych na bazie tranzystorów, oszczędnych wzmacniaczy oraz samych tranzystorów, w miejsce dotychczas stosowanych lamp elektronicznych. Aparatów tych mogli już używać ludzie z głębokimi ubytkami słuchu.

    W roku 1953 pojawiają się różne kształty i typy aparatów słuchowych uwzględniające modę i panujące wówczas trendy: kieszonkowe, okularowe
    i zauszne (Auriculette – 1960 r.).

    Rok 1960 to powstanie pierwszych aparatów wewnątrzusznych – również o różnych kształtach i rozmiarach (od małżowinowych po miniaturowe schowane wewnątrz kanału słuchowego).

    Rok 1970 to kolejny przełom w dziedzinie budowy aparatów słuchowych. Dokonano udanej próby połączenia dwóch technologii: analogowej i cyfrowej. Zaowocowało to powstaniem w 1986 roku aparatów ze zintegrowanym procesorem cyfrowym. Obecnie większość aparatów słuchowych jest wykonana w technologii cyfrowej. Wyposażone są w system przetwarzania sygnału, technikę wielokanałową
    i wielomikrofonową.

    Urządzenia te w istotny sposób zwiększyły możliwości dopasowania do indywidualnych potrzeb użytkownika oraz umożliwiły dostosowanie ich do różnego stopnia niedosłuchu. Ich miniaturyzacja sprawiła, iż producenci tych urządzeń wzbogacają swoją ofertę o aparaty o różnych kształtach i kolorach, dopasowując się w ten sposób do coraz bardziej wymagających klientów i obowiązujących trendów w modzie.

    Nieustający rozwój badań naukowych, postęp techniczny i coraz bardziej doskonalsze materiały, pozwoliły na konstruowanie różnych urządzeń wszczepialnych – implanty aktywne i pasywne. Wszystko to sprawia, że jakość życia osób niedosłyszących, rozumienie mowy ciągle się poprawia. Natomiast osoby niesłyszące w ogóle, mogą wreszcie nacieszyć się roztaczającym się wokół światem dźwięków.

    Implanty aktywne są elektronicznymi protezami zastępującymi nieczynne komórki zmysłowe w uchu wewnętrznym. Zalicza się do nich implanty ślimakowe, implanty pniowe, implanty ucha środkowego oraz aparaty zakotwiczone w kości skroniowej na przewodnictwo kostne typu BAHA (Bone Anchored Hearing Aid).

    Są one dwuczęściowymi aparatami – część wszczepiana na stałe (w obrębie kości czaszki) i część zewnętrzna umiejscowiona za uchem zasilana bateriami.

    Śledząc historię aparatów słuchowych, można wywnioskować, że przeszły one długą i burzliwą ewolucję – od trąbek akustycznych, poprzez aparaty elektryczne, tranzystorowe, analogowe, na aparatach cyfrowych i implantach kończąc.

    Leave a reply →

Facebook